Odpoczynek jest ważny
Rozwój małego dziecka jest bardzo dynamicznym procesem, który wymaga odpowiednich warunków, aby mógł przebiegać pomyślnie. Jednym z nich jest odpoczynek.
W pracy z najmłodszymi możemy zaobserwować sytuacje, w których dziecko:
• staje się drażliwe bez wyraźnej przyczyny,
• wykazuje spadek koncentracji,
• spowalnia zabawę.
To są właśnie pierwsze oznaki zmęczenia.
Baza pod rozwój
Odpoczynek i regeneracja są kluczowymi elementami, dzięki którym mogą zachodzić procesy związane z rozwojem małego dziecka.
To właśnie wtedy:
• integrują się doświadczenia,
• utrwalają się zdobyte umiejętności,
• organizm przygotowuje się do dalszego wysiłku.
Dobra organizacja czy przeciążenie?
Szczegółowe planowanie każdej minuty w życiu dziecka nie jest wskazane. Młody człowiek powinien mieć czas na doświadczanie nudy i wyciszenie. Bez regeneracji wcześniej nabyte umiejętności nie mają szansy się utrwalić i zintegrować.
Dorośli mogą mieć przekonanie, że im precyzyjniej zaplanują czas dla dziecka, tym lepiej. Niekoniecznie jest to prawda, ze względu na ryzyko:
• przemęczenia fizycznego
• wyczerpania emocjonalnego
• utraty motywacji
• przeciążenia sensorycznego.
Przewidywalny schemat
Dziecko rzadko ma świadomość:
• dlaczego odpoczynek jest ważny,
• kiedy powinno się po niego sięgać,
• jakie warunki powinny być zapewnione.
Tu rozpoczyna się rola dorosłego, który uczy malucha rytmu dnia. Gdy schemat ten jest jasny i przejrzysty, dziecku łatwiej jest zrozumieć, dlaczego teraz nadszedł czas na regenerację.
Jeden moment czy długotrwały proces?
Mogą zdarzyć się sytuacje, w których dziecko w czasie przeznaczonym na regenerację:
• buntuje się,
• odmawia przerwania zabawy,
• nie jest w stanie się uspokoić.
Warto wcześniej, przed zaplanowanym czasem na odpoczynek, stopniowo stwarzać okoliczności, które sprzyjać będą wyciszeniu.
Co może sprzyjać wyciszeniu dziecka?
Pomocne może okazać się:
• włączanie spokojnej i relaksującej muzyki,
• zapewnienie przestrzeni na swobodną zabawę,
• schowanie głośnych zabawek,
• ograniczenie światła pochodzącego z ekranów,
• przyciemnienie pomieszczenia,
• czytanie bajek.
Wyciszenie dziecka to proces stopniowy. Nie jest możliwy do zrealizowania natychmiast.
Co nie pomaga dziecku się wyciszyć?
Dzieci na co dzień funkcjonują w rzeczywistości, która jest
• dynamiczna,
• skomplikowana
• pełna zmian.
Warto, aby w tym świecie stworzyć dziecku warunki, w których może się zatrzymać i spowolnić.
Funkcje, które pełni odpoczynek
Odpoczynek odpowiada za wiele różnych procesów w życiu dziecka. Przede wszystkim wspiera:
• regulację emocjonalną,
• odbudowę sił fizycznych,
• utrwalanie pamięci,
• rozwój mózgu,
• wzmocnienie układu odpornościowego.
Z perspektywy psychologii rozwojowej regeneracja jest niezwykle istotna dla prawidłowego funkcjonowania małego człowieka.
Skutki braku energii
Dziecko pozbawione możliwości do odpoczynku bywa:
• agresywne,
• płaczliwe,
• zniechęcone.
Zarówno dla dorosłych, jak i dla dziecka nie jest to komfortowa sytuacja. Dlatego zachowanie równowagi pomiędzy zapewnieniem różnorodnych zajęć, a możliwością do odpoczynku jest wysoce istotna.
Regres jako skutek braku odpoczynku
W stanie silnego przemęczenia u dziecka może wystąpić regres, czyli chwilowe zatracenie poprzednio nabytych umiejętności. Nie oznacza to, że będzie ono musiało uczyć się na nowo. Świadczy to jednak o tym, że układ nerwowy jest przeciążony, a dostęp do tych umiejętności powróci, gdy maluch nabierze sił i się zregeneruje.
Prawidłowy rozwój dziecka wymaga czasu przeznaczonego na swobodny odpoczynek. Jest to jego nieodłączny element.
Link do pobrania e-booker TUTAJ
